Do konsultacji społecznych trafiło rozporządzenie w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi.

6 grudnia 2016

Projekt rozporządzenia stanowi wykonanie upoważnienia ustawowego, określonego w art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi. Rozporządzenie określa:

1)    kryteria dopuszczenia dawców krwi do oddawania krwi i jej składników
2)    kryteria dyskwalifikacji stosowane wobec kandydatów na dawców krwi i dawców krwi
3)    sposób informowania kandydata na dawcę krwi i dawcy krwi o dyskwalifikacji i jej przyczynie;
4)    wykaz badań kwalifikacyjnych i badań diagnostycznych, jakim poddaje się kandydata na dawcę krwi i dawcę krwi
5)    przeciwwskazania do pobrania krwi i jej składników
6)    dopuszczalną ilość oddawanej krwi i jej składników oraz częstotliwość ich oddawania
7)    szczegółowe warunki dopuszczenia do zabiegu uodpornienia lub innych zabiegów w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych
8)    zakres informacji, które powinny być przekazane kandydatowi na dawcę krwi i dawcy krwi przed jej oddaniem, w szczególności dotyczących roli krwi w organizmie i jej znaczenia dla pacjenta, procedury pobrania krwi, konieczności przeprowadzenia badań kwalifikacyjnych i wywiadu medycznego, przebiegu pobrania krwi lub jej składników, możliwych następstw dla stanu zdrowia dawcy krwi, możliwości rezygnacji przez dawcę z oddania krwi lub jej składników, możliwym sposobie wykorzystania krwi i jej składników, w tym o możliwości ich przetworzenia, umożliwiających wyrażenie zgody na oddanie krwi lub jej składników.

Dawcą krwi, zgodnie z definicją zawartą w ustawie jest osoba, która oddała krew lub jej składnik, a więc nawet już wcześniej (co najmniej jeden raz w życiu), a kandydat na dawcę krwi to osoba, która zgłosiła się do centrum krwiodawstwa i krwiolecznictwa, pierwszy raz, z zamiarem oddania krwi lub jej składników, czyli nigdy wcześniej nie oddała krwi. W załączniku nr 2 do rozporządzenia zawarte są kryteria dyskwalifikacji czasowej i stałej, zatem kandydat na dawcę krwi nie odda krwi lub jej składników, jeśli nie spełni wymagań i zostanie czasowo lub stale zdyskwalifikowany.

W dotychczas obowiązujących przepisach były wskazane szczegółowe warunki dopuszczalności zabiegu uodpornienia w celu uzyskania surowic. Jednak w związku z tym, że nie szczepi się dawców na surowice, od kiedy wprowadzono przeciwciała monoklonalne anty-D do badania RhD, dokonana została stosowna korekta.
Projekt rozporządzenia posługuje się, uwzględniając dynamikę procesu chorobowego, pojęciami ostrej i przewlekłej choroby. Przyjmuje się, że choroby ostre trwają zwykle krótko - na ogół do 3 miesięcy - i w większości przypadków są wyleczalne. Nie stanowią więc podstawy do stałej dyskwalifikacji krwiodawcy w przeciwieństwie do chorób przewlekłych, spowodowanych na ogół nieodwracalnymi zmianami patologicznymi i stanowiących przeważnie podstawę dyskwalifikacji stałej.
Ponadto, zgodnie z 17 wydaniem "Zaleceń w zakresie preparatyki, stosowania i zapewnienia jakości składników krwi" Rady Europy, doprecyzowano przepisy odnoszące się do osób, które ze względu na swoje zachowania, czy działalność są szczególnie narażone na zakażenie chorobami przenoszonymi drogą przetoczenia krwi. Jednoznacznie wskazano, iż osoby utrzymujące kontakty seksualne z partnerami, u których testy w kierunku AIDS (HIV) wypadły dodatnio – po zaprzestaniu kontaktów obowiązuje dyskwalifikacja na okres 12 miesięcy.
W projekcie rozporządzenia uwzględniono rekomendację Krajowej Rady do Spraw Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa z dnia 20 lutego 2012 r. dotyczącą wprowadzenia czasowej dyskwalifikacji do oddania krwi i jej składników dla osób przebywających w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich z uwagi na zwiększone narażenie na niebezpieczeństwo zakażenia chorobami przenoszonymi drogą przetoczenia krwi. Osoby przebywające w zakładach poprawczych lub schroniskach dla nieletnich, mogą oddawać krew 6 miesięcy po opuszczeniu placówek penitencjarnych lub po 4 miesiącach, jeżeli zostaną wykonane badania kwalifikujące dawcę. Kwestię charakteru prawnego środka poprawczego w postaci umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym rozstrzygnął Sąd Najwyższy.

Źródło: MZ, medexpress.pl